بسیاری از ما تصور می کنیم که علماء و مجتهدین- به معنی صدور فتوا- بعد از زمان غیبت بوجود آمده اند و در غیابت امام معصوم سعی در فهم و درک حکم خدا دارند در حالیکه اینطور نیست!
به چند دلیل روش فقاهتی اجتهاد در زمان خود ائمه وجود داشته است و حتی خود ائمه نیز به بعضی از شاگردان خاص خود توصیه می کرند که فتوا صادر کنند و حکم خدا را در رابطه با مسائل مختلف شرعی برای سایر مسلمانان بیان کنند.
در این رابطه امام صادق علیه السلام به ابان بن تغلب فرمود:
در مسجد مدینه بنشین و برای مردم فتوا بده! من دوست دارم مانند تو در شیعیانم دیده شود!
اما دلایل این کار:
اولا : ائمه در یک مکان خاصی زندگی می کردند- مثلا مدینه یا سامرا- اما بسیاری از شیعیان در مسافت دوری از آنها- مثلا خراسان- زندگی می کردند.
شاید این دسته از شیعیان برای طرح پرسشهایی خاص؛ شخصا به خود ائمه مراجعه می کردند ولی در بسیاری از موارد؛ پرسشهای دینی و فقهی که داشتند را از راویان حدیث و شاگردان ائمه می پرسیدند که آنها نیز یا حکمی را که مستقیما از ائمه شنیده بودند بیان می کردند – که بهر حال تعداد این نوع مسائل محدود بوده است- و در بیشتر موارد با روش فقاهتی اجتهاد سایر احکام را استنتاج و آن را بیان می کردند.
ثانیا :بعضی از ائمه در زندان بودند و یا تحت نظر و کنترل شدید قرار داشتند و حتی برای شیعیانی که نزدیک آنها می زیستند این امکان برای ارتباط گیری مستقیم وجود نداشته است.
ثالثا: وجود احادیث مختلف و متفاوت و شروط عام وخاص برای احکام الهی در زمان ائمه نیز وجود داشته است و در آن زمان نیز روش عمیق فقهی لازم بوده است تا از بین این روایات؛ حکم صحیح استخراج شود.
-----------------
اجتهاد پویا یکی از افتخارات شیعه است و در زمان کنونی که رسانه ها گسترده تر شده اند باعث می شود انسانهای فهمیده- خصوصا از اهل سنت- متوجه عمق مکتب تشیع از سایر مکاتب اسلامی شوند.
وقتی وهابیت؛ حکم به حرمت رانندگی زنان می دهد و یا مسخره تر؛ حرمت لمس موبایل حاوی قرآن را صادر می کند در حقیقت گور خودش را می کند!
زیرا عدم تفقه در دین و حرکت رو به تکامل در فهم و گسترش احکام دینی جز صدور این احکام بی معنی؛ نتیجه دیگری نخواهد داشت!
-----
رهبر انقلاب در دیدار اعضاء مجلس خبرگان سفارش می کردند نظریه فقهی ولایت فقیه را از نظری فقهی بیشتر مورد کنکاش قرار دهند که این کار به معنای انکار گذشته نیست بلکه هدف؛ تبین و تکمیل یک نظریه فقهی ست. انصافا این کلام ایشان قابل تقدیر است! زیرا ژرف نگری ایشان را نسبت مسائل مختلف فقهی نشان می دهد.
همچنین کلام جالبی از آقای بهجت رحمه الله علیه نقل می کنیم که گفته اند:
«تمام روایات و نیز اقوال علماء گذشته تا روز ظهور باقی می ماند و حتی درایام ظهور نیز هم هست!
چون آنچه بعدا تحقق می یابد شارح گذشته است و نه ناسخ گذشته(تکمیل کننده است و نه رد کننده) و لذا در زمان ظهور هم این مطالب هست و مورد استفاده می باشد.»
سلام مطالبتون جالب بود
سلام.چه جالب
استفاده کردیم